خواجوى كرمانى ( ولادت 689 ه . ق ) كمال الدين محمود متخلّص به خواجو از گويندگان بنام قرن هفتم و نيمه اوّل قرن هشتم هجرى است . وى در كودكى به كسب علوم متداول زمان و دريافتن رموز شعرى پرداخت ؛ پس از مدّتى به شيراز رفت و از آنجا به نقاط ديگر ايران نيز مسافرت نمود . در طول سفرهايش به حضور علا الدوله سمنانى كه از بزرگان صوفيهء عصر بود راه يافت و از او كسب فيض كرد . خواجو سالهاى آخر عمر خود را در كرمان و شيراز گذراند و ظاهراً در سال 753 ديده از جهان فرو بست . ديوان اشعارش علاوه بر قصايد و غزليّات مشتمل بر مثنويهايى است كه به سبك نظامى ساخته و خمسه‌اى دارد . كليّات اشعار خواجو چاپ شده است . « * » [ قاضى دين رسول ، خازن گنج بتول ] قُرطهء زر چاك زد لعبت سيمين بدن * اشك ملمّع فشاند شمع مرصّع لگن دانه گاورس چيد باز سپيد سحر * داغ گلستان بماند در دل زاغ و زغن طاير طاووس بال كرد نشيمن به باغ * گلرخ بستان فروز گشت چمان در چمن طارم شش روزه شد رشك رياض بهشت * حقّهء پيروزه گشت دُرج عقيق يمن ز آتش خور برفروخت عرصهء ميدان چرخ * چون زتف تيغ گيو قلب سپاه پشن جوهرى چرخ چون لؤلو لالا خريد * داد زر مغربى درّ ثمين را ثمن دهر معربد كشيد خنجر تيز از نيام * چرخ مشعبد فشاند سونش لعل از دهن خيمهء پيروزه‌گون يافته سيمين ستون * شمسهء زر رشته تاب بافته زرّين رسن يوسف گلروى چرخ رسته ز چنگال گرگ * ليك به خون كرده رنگ لاله صفت پيرهن صبح مسيحا نفس از ره بام آمده * ساغر زرّين به چنگ چون صنمى سيم تن 31

--> ( * ) ديوان كامل خواجوى كرمانى ، با مقدّمهء مهدى افشار ، انتشارات زرّين ، تهران